Omdat ik geïnteresseerd ben in de relatie Kerk en Israël, ben ik geabonneerd op NIW = Nieuw Israëlitisch weekblad. Het is een opinieblad met actueel nieuws, culturele tips en ook een stukje over de toragedeelte van de week. Allemaal heel interessant.
Soms is er een stukje wat mij extra raakt. Zoals het stukje over dromen naar aanleiding van Jozef uit Genesis 41:1 – 44:17. Graag wil ik het met jullie delen. Het is geschreven door Rob Cassuto.

Jozef de dromer.
Als Farao heeft gedroomd over zeven magere koeien die zeven dikke koeien opeten en diezelfde nacht nog over zeven dunne korenaren die zeven dikke korenaren verzwelgen, wordt Jozef uit de gevangenis gehaald om de dromen van Farao te verklaren. Jozef is een begaafd dromer. In zijn jeugd heeft hij twee beslissende dromen gehad, die over de elf schoven die zich voor hem bogen, en die over de zon, de maan en de elf sterren die zich eveneens aan zijn voeten wierpen.
Maar nu ontpopt hij zich ook als een begaafd droomuitlegger. In de Egyptische gevangenis heeft hij op kundige wijze de dromen uitgelegd van de bakker en van de schenker, die hem bij de Farao heeft aanbevolen.

De Talmoed bevat interessante observaties over dromen. Zo zegt Rabbi Chisda: “Een droom die niet is uitgelegd is als een brief die niet is gelezen”. Een droom kan alleen dan zijn belang hebben, als hij in woord en duiding door de dromer of zijn uitlegger is vertaald. “Alle dromen volgend de mond,” dat wil zeggen: ze krijgen hun betekenis pas door de uitleg. Interessant is ook de uitspraak: “Een slechte droom is beter dan een goede”, waarmee hij bedoelt dat de boodschap van een slechte droom de richting aanwijst voor ommekeer.

Het duurt overigens nog 22 jaar voordat de broers van de inmiddels tot onderkoning gepromoveerde Jozef zich inderdaad neerbuigen als de korenschoven uit de eerste jongensdroom. Dat de vervulling zo lang duurt, heeft ermee te maken dat de twee dromen op verschillende dagen zijn gedroomd. De twee dromen van Farao daarentegen kwamen in dezelfde nacht, dat betekent dat de boodschap bijzonder urgent is en hun vervulling aanstaande. Jozef benadrukt: Dat de droom tweemaal tot Farao komt, wil zeggen dat de zaak bij God vaststaat, en dat God die spoedig zal volbrengen. Let dus op dromen die zich herhalen!

Als je de boodschap van de droom hebt begrepen kun je maar beter de vereiste actie ondernemen. Jozefs uitleg is: na zeven welvaartsjaren zullen er zeven mislukte oogsten komen. Daarom komt hij onmiddellijk met een plan om de gevolgen van de voorspelde hongersnood na de zeven jaren van welvaart op te vangen.

Dromen kunnen verwarrend zijn en soms misleidend, maar bedrog zijn ze niet, ze gebruiken allerlei trucs om de boodschap zowel te brengen als te verbergen, zoals Sigmund Freud uitgebreid heeft beschreven. Vaak verraden dromen iets van onze diepste verlangens, zorgen en angsten. Soms gaat een droom niet over onszelf maar over anderen, of zelfs de samenleving en de wereld. Dan naderen zij de profetie. “Dromen zijn de knippen van profetie, want een knop is de vrucht die nog niet volledig is ontwikkeld, zo is ook de verbeeldingskracht tijdens dromen werkzaam zoals tijdens profetie, maar in een onvolmaakte en incomplete toestand’, zegt Maimonides:

Het loont de moeite onze dromen niet te vergeten, maar ze onder ogen te zien en te overdenken. Ze dragen bij tot de kennis van onszelf.